WARTZ brengt innovatie op stoom

“Bij WARTZ ontwikkelen we niet alleen bedrijfs- en onderwijsgebouwen en 900 woningen. We bouwen aan een compleet ecosysteem”, vertelt Farshad. “Een plek waar bedrijven en studenten elkaar vinden, kennis delen en samenwerken aan innovatie. Dat vraagt iets anders van ons dan een traditionele gebiedsontwikkeling. We bouwen niet alleen een gebied, maar willen ook de regionale economie een boost geven.”

Vooral voor startups en kleinere bedrijven biedt WARTZ kansen. Zij hebben vaak niet de middelen voor een eigen onderzoeksafdeling, maar kunnen dankzij de samenwerking met het onderwijs en andere bedrijven toch nieuwe producten ontwikkelen en testen.

In de Spoorzone komen uiteindelijk vier innovatiehubs. Eén daarvan is Perron 038, waar op dit moment de maakindustrie al samenwerkt met technische studenten van hogeschool Windesheim. Farshad: “Tijdens een bezoek zag ik studenten werken aan een robotarm waarmee bedrijven hun productieprocessen kunnen verbeteren. Een concrete vraag uit het bedrijfsleven, opgepakt door studenten. Precies dát is wat we hier willen stimuleren. Super om te zien dat dat nu al tot leven komt.”

De samenwerking met het onderwijs begint wat AM betreft al tijdens de ontwikkeling. Zo kunnen studenten van Windesheim die de minor Future Cities volgen meedenken over vraagstukken in het gebied. Farshad: “We zijn nog aan het kijken naar de precieze invulling, maar mogelijk kunnen studenten zich richten op de uitdagingen waar we bij deze ontwikkeling mee te maken hebben, zoals netcongestie en het voorkomen van piekbelasting van het net, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit.”

Ook wordt er gekeken of kunsthogeschool ArtEZ zich kan vestigen in de Spoorzone. De hogeschool wil twee bestaande locaties in Zwolle samenbrengen op één plek. “Dat zou een geweldige toevoeging zijn. Denk aan studenten animatie design en grafisch ontwerp die samenwerken met creatieve ondernemers. Dat levert nieuwe ideeën op, maar biedt studenten ook kansen om hun talent in de praktijk te brengen. Juist die kruisbestuiving is wat we in dit gebied stimuleren.”

Voordat ArtEZ zich kan vestigen, moet er een gezonde businesscase liggen. De gemeente Zwolle denkt hierin actief mee, onder meer door ondersteuning te bieden in het proces en partijen in het gebied te faciliteren.

Een innovatiedistrict ontwikkel je niet door simpelweg bedrijfsruimtes te verhuren. Het draait om de juiste mix van bedrijven, onderwijs en talent. En soms vraagt dat om scherpe keuzes.

“De gebouweigenaren hebben natuurlijk een commercieel belang. Maar als we alleen kiezen voor bedrijven die de hoogste huur kunnen betalen, missen we waar WARTZ echt om draait”, legt Farshad uit. “Juist jonge, vernieuwende bedrijven kunnen hier veel betekenen. Door ze te verbinden aan het onderwijs en aan elkaar, ontstaat een netwerk dat de economie van Zwolle versterkt.”

Dat betekent soms nee zeggen tegen een commercieel aantrekkelijke partij. “Dat is niet altijd makkelijk, maar wel nodig. Als gebiedsontwikkelaar kijken we verder dan het directe rendement. We willen een plek maken die ook op lange termijn maatschappelijke waarde toevoegt.”

Om startups die kans te geven, onderzoekt AM samen met de gemeente Zwolle en andere betrokkenen hoe ze deze doelgroep kunnen ondersteunen. “We willen het financieel haalbaar maken voor bedrijven om hier te landen en door te groeien.”

In WARTZ moet innovatie niet blijven steken in plannen en gesprekken. Ideeën moeten hier daadwerkelijk iets opleveren. “We willen dat bedrijven en studenten samen producten ontwikkelen, testen en verbeteren”, zegt Farshad. “Niet alleen bedenken wat er mogelijk is, maar het ook gewoon doen.”

Die mentaliteit is nu al zichtbaar. In innovatiehub Biltin staat een testopstelling waar een aantal regionale bedrijven bijvoorbeeld nieuwe klimaatinstallaties kunnen uitproberen. Ook de bestaande bebouwing biedt kansen. In WARTZ staan grote hallen leeg die op termijn een nieuwe bestemming krijgen. Farshad: “Waarom zouden we die hallen tot die tijd onbenut laten? Als bedrijven of studenten er interessante experimenten willen uitvoeren, staan de eigenaren ervoor open om te onderzoeken wat er mogelijk is.”

Zo krijgt het gebied al tijdens de ontwikkeling betekenis. Niet pas als de laatste steen is gelegd, maar vanaf het moment dat mensen er aan de slag gaan.

WARTZ is een ontwikkeling van de lange adem. AM blijft de komende zeven tot acht jaar nauw betrokken. In die periode moeten complexe vraagstukken worden opgelost, van bodemsanering en energievoorziening tot veiligheid en bouwlogistiek. Bovendien krijgt WARTZ al bewoners terwijl op andere plekken nog volop wordt gebouwd. Dat vraagt om slimme keuzes, een goede samenwerking tussen partijen en oog voor de mensen die hier straks wonen en werken. “Dat maakt deze ontwikkeling zo interessant”, zegt Farshad. “We zorgen niet alleen dat de gebouwen er komen, maar we zorgen er ook samen met de betrokkenen in het gebied voor dat alles eromheen werkt. Dat bedrijven elkaar vinden, studenten kansen krijgen en bewoners zich hier thuis voelen.”