Een fijne buurt ontstaat niet vanzelf

Eenzaamheid is een groeiend maatschappelijk probleem. Niet alleen voor ouderen. Ook jonge mensen zijn eenzamer, blijkt uit recente onderzoeken. Ontmoetingen met buren, een gezamenlijke activiteit, een praatje en naar elkaar omkijken; het is niet altijd vanzelfsprekend. Maar juist die medemenselijkheid maakt dat je voelt dat je erbij hoort. AM ontwikkelt gebieden waar mensen zich thuis voelen en naar elkaar omkijken. Sociale verbinding is daarom geen bijzaak, maar een vast onderdeel van onze gebiedsontwikkelingen. Door slim ontwerp, participatie én community building. Wessel Veenman, placemaker bij AM, legt uit hoe de innovatieve app Socie daarbij helpt.

Wessel: “Een fijne buurt ontstaat niet vanzelf. Daar moet je bewust ruimte voor maken: in het ontwerp én in de manier waarop bewoners elkaar leren kennen. Bijvoorbeeld door speelser om te gaan met de scheiding tussen privé- en publieke ruimtes in de ontwerpen. Denk aan brede galerijen waar je een bankje neer kunt zetten of een voortuin en een extra brede vensterbank. Zo zorg je voor plaatsen waar je privé kunt zitten, maar makkelijk contact legt met de buurtgenoten op straat.”

Verbinding met de bestaande omgeving

Ook gemeenschappelijke ruimtes, maatschappelijke voorzieningen en gezamenlijke activiteiten zijn belangrijk bij het stimuleren van sociale contacten. Wat voor type voorzieningen het beste passen? Dat weten de bewoners zelf het beste. Wessel: “We gaan in gesprek met omwonenden, belangstellenden en ondernemers uit het gebied en vragen ze hoe ze het nieuwe gebied voor zich zien. Ook kijken we naar het omliggende gebied. We onderzoeken hoe we de verbinding kunnen stimuleren tussen de bewoners van het bestaande gebied en de nieuwe bewoners. Een gezondheidscentrum of een gemeenschappelijke ruimte waar sportlessen gegeven kunnen worden, trekt bijvoorbeeld ook omwonenden van naastgelegen buurten aan. Bovendien organiseren we gedurende de ontwikkeling evenementen die zijn afgestemd op de doelgroep, zodat ontmoetingen kunnen plaatsvinden voordat mensen er wonen.”

We gaan in gesprek met omwonenden, belangstellenden en ondernemers uit het gebied en vragen ze hoe ze het nieuwe gebied voor zich zien.

Vliegwiel voor verbondenheid

Technologie kan volgens Wessel een vliegwiel zijn om gezamenlijke initiatieven van bewoners en onderlinge verbondenheid te stimuleren in een nieuwe buurt. Hij is enthousiast over de Socie-app: “Wanneer bewoners van een nieuwe buurt zich aansluiten bij de app, kunnen ze de belangrijkste nieuwtjes over de ontwikkeling en bouw volgen. Daarnaast kunnen ze zelf berichten plaatsen en subgroepen maken. In Bajeskwartier in Amsterdam zijn er bijvoorbeeld subgroepen voor het groenonderhoud, voor het aanbieden van tweedehandsspullen, voor pakketjes en een fotoalbum.”

Het is zó geregeld via de app

Initiatieven van bewoners komen via de app snel van de grond: Wessel: “Stel, je wilt een moestuin aanleggen, samen wandelen of koken, dan kun je een oproep plaatsen en een groep aanmaken met mensen die geïnteresseerd zijn.” Ook de gemeenschappelijke ruimtes in een gebouw of gebied kunnen via de app geboekt worden. Wessel: “Zo kun je in de agenda van de gemeenschappelijke keuken makkelijk vastleggen wanneer de kookclub er gebruik van maakt of wanneer je er zelf een keer wilt koken voor een grotere groep. Ook als je een pilatesles wilt geven kun je dit aangeven in de app en kunnen andere bewoners zich inschrijven.”

Vraag vanuit de bewoners

Door de goede ervaringen met de app in Bajeskwartier en Hero van Breda zag Wessel ook een kans voor het gebied Geins in Amsterdam. “De bewoners van Geins waren aan de slag gegaan met de invulling van hun gemeenschappelijke ruimtes. Ze hadden samen afspraken gemaakt over de functies. Zo wilden ze bijvoorbeeld vastleggen dat bepaalde ruimtes van 10:00 tot 16:00 uur als flexwerkruimte gebruikt worden. Toen ze zich afvroegen hoe ze deze afspraken konden handhaven, stelde ik de Socie-app voor. Ze hebben nu de afspraken en tijden afgeblokt in het agendasysteem.” Naast de bewoners zelf kunnen ook onze community managers in het gebied de app gebruiken. Bijvoorbeeld om bewoners te informeren en voor het organiseren van activiteiten. Wessel: “Een voordeel ten opzichte van bijvoorbeeld WhatsApp is dat je in Socie kunt zien welke groepen er zijn en of je die groepen volgt of niet. Alle informatie en initiatieven vind je onder één dak.” Ook kan de app specifieker gemaakt worden. “Als bewoners een bepaalde functionaliteit nodig hebben, dan gaan we om tafel met de makers van Socie die op maat toepassingen kunnen toevoegen.”

Zelf voortzetten

Een punt van aandacht voor de toekomst is de voortzetting door de bewoners. Wessel: “Tijdens de ontwikkeling en de eerste periode daarna, bekostigen wij de app. Maar er komt een moment dat onze taak erop zit. We stimuleren hen om dat voort te zetten. Gelukkig vallen de kosten voor Socie mee en kunnen bewoners die eventueel regelen via de VVE-bijdrage. ” Natuurlijk kan het ook op andere manieren. “Het belangrijkste doel is het laten ontstaan van een gemeenschap. Dat bewoners contact blijven houden, naar elkaar omkijken, een keer een evenement organiseren of een gezamenlijke wandeling maken. Dat kan via Socie, maar als ze dat zelf op andere manieren doen is dat natuurlijk net zo waardevol.”

Door bewoners al in een vroeg stadium bekend te maken met de app, komen ze nog eerder en makkelijker met elkaar in contact.

Wensen bewoners leidend

De bewoners zelf blijven leidend in wat ze willen. Wessel: “In De Stadsveteraan, ons woonconcept voor actieve 55-plussers, hebben we verschillende gemeenschappelijke ruimtes. Socie zou een handig hulpmiddel zijn bij het boeken van deze ruimtes. Maar deze bewoners werken liever met een papieren kalender. Voor ons is het eindresultaat het belangrijkste: de ontmoetingen en sociale verbinding.”

Inbedden in het ontwikkelproces

Het positieve effect van Socie in projecten zoals Geins, Hero van Breda en Bajeskwartier maakt dat AM de app nu op grotere schaal wil uitrollen. Wessel onderzoekt hoe de app een vast onderdeel van het ontwikkelproces kan worden. Daarbij kijkt hij bijvoorbeeld naar het beste moment om de app te introduceren bij nieuwe bewoners. Wessel: “Er komt veel af op kopers. Tijdens het aankoopproces en de bouwperiode moeten zij veel beslissingen nemen over hun woning. Toch is het interessant om al in die fase Socie te introduceren, vóór de oplevering. Bewoners kunnen dan bijvoorbeeld tips met elkaar uitwisselen over een goede stukadoor of ideeën over de tuin. Ook kijken we of we de app kunnen integreren met Homestudios, ons zusterbedrijf dat bewoners begeleidt bij de keuzes voor de afwerking van hun nieuwbouwwoning. Door bewoners al in een vroeg stadium bekend te maken met de app, komen ze nog eerder en makkelijker met elkaar in contact.” Voor AM is Socie geen doel op zich, maar een hulpmiddel. Het echte resultaat is een buurt waarin mensen elkaar kennen, elkaar helpen en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Want een gebied is pas echt geslaagd als bewoners er samen een gemeenschap van maken.

Lees ook