De Locals van Bajeskwartier

Waar ooit de hoge muren van de Bijlmerbajes het straatbeeld bepaalden, groeit nu Bajeskwartier. Een groene, creatieve stadswijk in Amsterdam waar het verleden karakter geeft aan de toekomst. Gebouwen en materialen krijgen een tweede leven en achter de voormalige gevangenismuren ontstaat een open buurt vol leven. Met bijzondere architectuur, volop groen en plekken om te wonen, werken en ontspannen. Een eigenzinnige wijk waar stedelingen zich thuis voelen en elkaar vanzelf tegenkomen. Maar wat maakt Bajeskwartier écht bijzonder? Dat vertellen de bewoners zelf

De buurt is in opkomst. Het kan ’s avonds nog wat stil zijn. Over een paar jaar is dat vast beter.

Maya

Maya studeert Europese Cultuur. Na drie jaar lang zoeken heeft ze een kamer gevonden in Bajeskwartier. Maya: “Via twee vriendinnen die in dit gebouw wonen, hoorde ik dat er een plek vrij kwam. Ik woon hier nu sinds de zomer.” De studio heeft eigen voorzieningen. “Ik was al zo lang op zoek, als ik alles had moeten delen met acht huisgenoten, dan had ik het ook prima gevonden. Het is heel fijn om nu een eigen plek te hebben. De buurt is in opkomst. Dat betekent dat het hier ’s avonds nog wat stil kan zijn. Over een paar jaar is dat vast beter.” De sfeer in het gebouw is goed. “De contacten met buren zijn gemoedelijk. Er is een groepsapp waarin mensen soms hulp vragen bij klusjes enzo en daar wordt altijd goed op gereageerd. De meeste mensen doen hier in de wasserette hun was. Dus daar kom je elkaar ook tegen.”
Komend weekend viert Maya haar verjaardag. “Daarvoor is mijn studio wel wat klein. Daarom ga ik straks na mijn werk door naar mijn moeder in Bergen. Daar vier ik het.” Dat verklaart haar grote tas met spullen.
Maar eerst nog aan het werk dus. “Ik werk voor het verzetsmuseum in een project dat het Resistance Lab heet. We staan op festivals met een installatie die mensen aan het denken zet. Het is een grote telefooncel waarin mensen berichten kunnen achterlaten voor anderen over wat verzet voor hen betekent.” Bij verzet denken mensen al snel aan de Tweede Wereldoorlog, maar dat is niet waar het om gaat. “We willen laten zien dat verzet ook klein kan zijn. Dat je niet altijd meteen op de barricade hoeft als je dingen wil veranderen in de wereld.” Maya doet het werk deels uit idealisme en deels om de kunstscene in Amsterdam te leren kennen. “Ik hoop later werk te vinden in de kunst- en cultuursector. Op deze manier kom ik daar al mee in contact. Vandaag zijn we uitgenodigd door het Van Goghmuseum en staan we met de installatie op Vincent op Vrijdag.”

Ik ben vrijwilliger in de Bajestuin. Dat is een groente-, fruit- en bloementuin.

Caroline

Caroline heeft net buurvrouw Pauline geholpen met boodschappen doen. Caroline: “Pauline en ik hebben elkaar ontmoet via de maandelijkse clean-up.” Ze organiseert samen met een aantal bewoners ook de Burendag. “We hebben verschillende activiteiten bedacht, zowel aan deze kant van Bajeskwartier als aan de andere kant bij Hotel Jansen. Er komt een muziekparade, een jeu-de-boules-toernooi, mensen kunnen een rondleiding krijgen bij het Spinozalyceum en we gaan soep maken.”
Caroline woonde 27 jaar bij het Olympisch Stadion. Daar kende ze haar buren niet. “Ik wilde iets anders en ook nieuwe mensen leren kennen. Toen kwam ik bij de woningcorporatie in aanmerking voor deze woning.” Ze zet zich in voor haar omgeving en leert zo meteen de buren kennen. “Ik zit ook in de bewonerscommissie en ik ben vrijwilliger in de Bajestuin daarachter. Dat is een groente-, fruit- en bloementuin.”
Het regelen en bezig zijn zit in Carolines aard. “Ik help mensen graag, maar ga soms over mijn grenzen heen. De laatste tijd is het wel druk geweest. Ik ben uitvaartverzorger en heb net twee uitvaarten achter de rug. Daar moet ik altijd van bijkomen. Dan ga ik naar de tuin, lekker onkruid weghalen.”
Ze is blij met haar appartement. “Het is lekker compact. Een woonkamer, slaapkamer en badkamer. Ik ben alleen en meer heb ik niet nodig. Mijn zussen wonen in de buurt en mijn dochters ook.” Caroline heeft nog wel wat punten voor verbetering. “Je moet nu omlopen om naar het andere deel van de wijk te komen. Maar als het goed is, komt er in de toekomst een soort poort in een gebouw naar de andere kant. Ik vind het ook jammer dat er nu nog geen supermarkt is. Ik geloof dat die er over twee jaar wel komt.” Ze geniet van het uitzicht vanuit haar woning. “De zonsopkomst en de luchten zijn prachtig!”

Voor mijn werk bij de Jellinekkliniek moest ik ook weleens hier in de gevangenis zijn.

Joop

In de lobby van Hotel Jansen drinkt Joop een kop koffie. “Ik woon in India met mijn man en ben weer even terug om familie en vrienden te bezoeken.” Samen met zijn man had hij eerst een Indiase winkel in Zutphen. Maar zijn man moest terug naar Kashmir om voor zijn moeder te zorgen. “Zijn vader overleed en hij is de enige zoon. Als moslim ben je dan verplicht om voor je moeder te zorgen.” Joop ging met hem mee. Ze wonen nu al een aantal jaar in Kashmir.
Joop is sinds een aantal weken in Nederland. Hij startte zijn trip bij zijn peetzoon in Amsterdam, verbleef toen een paar weken in Zutphen en nu is hij vijf dagen in Hotel Jansen om nog meer familie en vrienden te bezoeken. “Dit hotel is niet ver van de Rivierenbuurt waar ik zelf nog heb gewoond. Voor mijn werk bij de Jellinekkliniek moest ik ook weleens hier in de gevangenis zijn. De industriële stijl van het hotel spreekt me aan. En ik ben misschien al een oude zak, maar daarom vind ik het juist leuk om onder de jongeren te zijn. Er verblijven veel studenten.”
Joop heeft ook een fiets gehuurd via het hotel. “Ik ben gek op fietsen door Amsterdam. Ze hadden eerst een gewone stadsfiets voor me neergezet, maar ik kwam geen meter vooruit. Dus ik heb hem omgeruild voor een e-bike. Gisteren ben ik naar het (H)art museum geweest en naar de bioscoop in de Rialto. In India is het veel te gevaarlijk om te fietsen. Dat wil mijn man absoluut niet hebben.”
Voor hij teruggaat naar India geeft hij in Zutphen een feest voor zijn 75e verjaardag. “In India vieren ze geen verjaardagen. Mijn man vindt het leuk voor mij dat ik het hier kan vieren.”

Het is leuk om te zien hoe alles om ons heen gebouwd wordt. De buurt wordt steeds beter en beter.

Gunadi

Hij heeft net gesport en haalt nog even een koffie voor hij naar huis gaat. Gunadi woont in appartementengebouw The Robin samen met zijn vrouw, hun honden Hazle en Willow en hun kat Florence. Gunadi: “Zelf had ik nooit huisdieren, maar mijn vrouw wilde wel graag dieren. Dus we zijn met eentje begonnen. Toen kwam de tweede en daarna de kat. Ze voelen nu als mijn kinderen.”

Ze wonen twee jaar in Bajeskwartier. “We komen uit Buitenveldert, maar het werd wat te druk in die wijk. We zijn op zoek gegaan naar een nieuwbouwproject en ontdekte Bajeskwartier. We schreven ons in en het is gelukt.” The Robin was een van de eerste gebouwen die werd opgeleverd. “Om ons heen was er toen nog niets te zien. Het is leuk om te zien hoe alles om ons heen gebouwd wordt. De buurt wordt steeds beter en beter. Gelukkig is er ook genoeg groen, dat is fijn als ik ga wandelen met de honden.”

Gunadi werkt bij een verzekeringsmakelaar in Sloterdijk en houdt zich bezig met het uitvoeren van interne audits. “Vanaf hier ben ik met het ov snel in Sloterdijk en in het weekend ben ik ook zo in het centrum. Dan gaan we shoppen of wat eten.”

Er prijken grote tattoos op Gunadi’s been. “Ik hou van grote Japanse tattoos. Zelf ben ik trouwens niet Japans, maar Indonesisch. De Japanse films en stijl hebben me altijd aangesproken. Ik heb bijvoorbeeld een tattoo van een draak en een feniks en ook een haan, omdat ik in het jaar van de haan ben geboren. Ik heb zelfs een tattoo voor mijn honden laten zetten.”

Je hoeft niet altijd iets te doen aan hun problemen. Gewoon naar ze luisteren of helpen met een band plakken kan ook.

Ruben

Middelbare school Spinoza20first verhuisde in 2021 naar Bajeskwartier. Hoofdconciërge Jeroen en conciërge Ruben zorgen natuurlijk voor een veilige en nette school, maar hun band met de leerlingen is net zo belangrijk.

Ruben: “Ik heb het vak van Jeroen geleerd. Daarnaast klikt het ook goed op persoonlijk vlak. We hebben allebei in onze jeugd veel meegemaakt. Daardoor kunnen we ons goed inleven in de leerlingen hier.” Ze vinden het beiden belangrijk om niet te snel te oordelen. Jeroen: “Als een leerling als vervelend wordt bestempeld, de klas uit wordt gestuurd of te laat komt, dan weet je nooit precies wat er speelt. Misschien liggen de ouders wel in scheiding. Zo’n kind is dan niet bezig met wat er op school moet gebeuren, maar met hoe hij of zij zich staande kan houden.”

Ook Ruben vindt het winnen van vertrouwen bij de leerlingen belangrijk: “Je hoeft niet altijd iets te doen aan hun problemen. Gewoon naar ze luisteren of helpen met een band plakken kan ook. Als je jezelf bent en begrijpt waar ze vandaan komen, dan ontstaat er een band. Het voelt hier als een grote familie.” De handgeschreven bedankjes van de leerlingen aan de muur van het kantoor, zijn daar een bewijs van.

Ze hebben geduld met de leerlingen, maar leren ze ook belangrijke lessen als dat nodig is. Jeroen: “We lopen elke dag drie rondjes door de fietsenstalling, want ze vergeten vaak hun fiets op slot te zetten. Die fietsen stellen we veilig. Aan het eind van de lesdag staan ze dan huilend aan de balie. Als we ze laten zien dat de fiets er nog is, dan zijn ze zo blij. Dan hebben ze hun lesje wel geleerd.”

Jeroen vindt de nieuwe omgeving van de school mooi opgezet. “Ik werk hier prettig en het is voor mij twintig minuten fietsen. Het enige wat ontbreekt voor de leerlingen is een plek waar ze even kunnen ontladen. Het plein hiervoor is ook het schoolplein, maar door daar kunnen ze niet voetballen of basketballen. Hopelijk kunnen we in de toekomst hier nog iets voor inrichten in de buurt.”

Ik vond het toen al een veelbelovende buurt en ik wilde graag ervaring opdoen in de hospitality.

Marcos

Marcos komt uit Brazilië en werkt als operational manager bij Hotel Jansen. Marcos: “Zo’n 2,5 jaar geleden ben ik verhuisd naar Amsterdam. Ik studeerde in Australië en mijn broers en zussen waren allemaal voor werk en studie naar Amsterdam verhuisd. Dus het voelde in Nederland al als thuis. Uiteindelijk heb ik zelf ook de stap gezet.” Hij kende Bajeskwartier vanwege de nachtclub Levenslang. Toen hij ontdekte dat Hotel Jansen een supervisor zocht, solliciteerde hij. “Ik vond het toen al een veelbelovende buurt en ik wilde graag ervaring opdoen in de hospitality. Bij mijn sollicitatie gaf ik aan dat ik graag wilde doorgroeien en dat is gelukt.” Als operational manager stuurt Marcos het personeel aan, hij doet de bestellingen voor het café en het hotel, hij is verantwoordelijk voor het rooster van de schoonmaakdienst en voor de gasttevredenheid.

Het mooie aan zijn werk vindt Marcos dat het een short stay hotel is en gasten voor langere periodes bij Hotel Jansen kunnen verblijven. “Sommigen verblijven hier wel een maand of zes. Dus je bouwt echt een connectie op met elkaar. Dat is anders dan in hotels waar mensen de ene dag binnenkomen en de volgende weer vertrekken. We proberen ook bewust activiteiten te organiseren zodat er een community ontstaat en mensen zich hier thuis voelen.” Zelf voelt hij zich hier ook helemaal op zijn plaats. “Met de collega’s voelt het bijna als familie. We zien elkaar ook in onze weekenden.”

In de afgelopen twee jaar heeft hij Bajeskwartier zien ontwikkelen. “In het begin was hier nog weinig. Nu zie je dat er meer zaken zijn geopend en dat mensen de buurt meer weten te vinden. Ik kijk ernaar uit om te zien hoe het zich verder vormt.”