De aanhouder wint in houtbouw

Lieve: “In de eerste fases van dit project hadden we al veel moois gerealiseerd. Een hoge woontoren en met negentig appartementen aan de kade, twee commerciële ruimtes en vier herenhuizen. De laatste fase bestond uit 25 grondgebonden woningen. Relatief gezien een zeer overzichtelijk aantal. Maar het plan dat van oorsprong al 20 jaar oud was, wilden we graag afronden met de duurzaamheidsambities van nu. Zo ontstond het idee om de laatste fase uit te voeren in hout. Eerst was het nog een soort inside joke. Maar al snel bedachten we: als we dit willen doen, dan kán het. Het was onze eigen grond en we hoefden geen tender te winnen. De financiële ruimte was er, dankzij de eerder ontwikkelde, succesvolle delen van het project.”

Het idee werd steeds serieuzer en Lieve onderzocht hoe ze dit konden aanpakken. Het was toen 2023 en BAM was net gestart met een eigen fabriek voor industriële houtbouwwoningen: Flow. Lieve: “We stapten naar Flow om te informeren of ze deze woningen konden maken. Er lag al een plan dat door de gemeente was goedgekeurd. In hoofdlijnen moest het dus hetzelfde blijven. De buitenkant zou worden uitgevoerd in baksteen, maar de basis werd nu houtskeletbouw in plaats van beton.” Flow stond toen nog niet waar het vandaag de dag staat. Productie via Flow was op dat moment nog niet mogelijk. Lieve: “Voor Euryza hadden we bijvoorbeeld al grote investeringen gedaan in een warmte-koudeopslagsysteem (WKO), maar de Flow-woning was toen nog all electric. Ook het type woning, een drielaags plattegrondtype zoals in het plan was bedacht, was nog niet te realiseren.”

Het team liet zich niet uit het veld slaan. Lieve: “Onze managers steunden ons om ermee verder te gaan. Zij zagen dat innovatie alleen mogelijk is door te doen en dat we onze kennis hiermee konden verbreden. Tegelijkertijd nam Flow de ervaringen met ons project ook mee in de verdere ontwikkeling van de houtbouwfabriek.” Lieve en haar collega’s onderzochten welke leveranciers in Nederland al wel zover waren. Ze kwamen vervolgens uit bij een Friese houtbouwer die de woningen kon produceren. Lieve: “Daarmee zijn we ver gekomen. We hadden alle tekeningen klaar, de prijsafspraken lagen er, maar toen ging het bedrijf failliet.” Een tegenslag, die ervoor zorgde dat er weer gekeken moest worden naar de juiste route. Lieve moest opnieuw op zoek naar een andere leverancier. Uiteindelijk vond ze een samenwerkingspartner in De Jong Timmerfabriek. De woningen worden in augustus 2026 opgeleverd.

Volgens Lieve heeft het hele proces ook bij Flow gezorgd voor innovatie: “Flow is continu in ontwikkeling en projecten als Euryza dragen daaraan bij. We hebben steeds contact gehouden over wat wij aan het realiseren zijn en hoe het wordt gemaakt. Dit bracht Flow ook verder. Zo is een koppeling met een WKO-systeem nu wel een optie bij Flow. De toepasbaarheid wordt steeds breder, waardoor we de impact van het concept voor toekomstige gebieden vergroten. Houtbouw is superbelangrijk en daar moeten we in door.” Voor Lieve is niet alleen de duurzaamheid van houtbouw een reden om ervoor te kiezen. Lieve: “Ook de arbeidsomstandigheden voor de vakmensen gaan er met houtbouw enorm op vooruit. Bij betonbouw staan bouwers in weer en wind te werken. Met houtbouw werken ze in een droge bedrijfshal met een aangename temperatuur. Daarnaast zijn er door de seriematige manier van produceren ook minder mensen nodig. Dat is belangrijk, want de komende jaren moeten we meer woningen bouwen terwijl het aantal vakmensen afneemt.”

Omdat de 25 houtbouwwoningen in Zwijndrecht behoorden tot de eerste projecten in houtbouw voor AM en BAM, zag het team het als een interessante kans om te leren. Lieve: “Iedereen was bereid om met elkaar mee te denken en het eigen belang soms aan de kant te schuiven voor het gemeenschappelijke belang: het realiseren van houtbouw. De architect moest de woningen bijvoorbeeld zo ontwerpen dat ze seriematig te produceren zijn. Te veel variatie is voor de houtbouwer onpraktisch. De houtbouwer moest een extra bedrijfshal aanschaffen voor de voorraad. Die extra stappen hebben we met elkaar gezet om er samen van te leren.” Het ontwikkelen van de houtbouwwoningen voor Euryza leverde ook Lieve waardevolle inzichten op die ze meeneemt naar volgende projecten: “Innoveren voelt spannend, maar leg niet te veel nadruk op het feit dat het bijzonder is. Doe het gewoon. Blijf consistent in je uitgangspunten. We hadden tegenslagen, maar steeds dachten we: als het niet zo kan, dan regelen we het anders. We hielden ons einddoel in het vizier en weken daar niet vanaf.”