Metselaar 2.0 gezocht

Net nu we de economische crises amper hebben overleefd, lijkt de volgende in aantocht.  Dit keer niet veroorzaakt door de banken, maar door gebrek aan personeel en materialen. Niet het percentage verkochte woningen bepaalt start bouw, maar de agenda van de metselaar.

Het zit er niets anders op dan ontwerpen aan te passen, baksteen te vervangen door alternatieve materialen en bij komende opdrachten architecten te verbieden om baksteen als gevelmateriaal te gebruiken.

Wellicht niet eens zo verkeerd nu prefab gevelelementen veel meer aansluiten bij de ambitie van de circulaire economie. Of we kunnen versneld een metselaar opleiding starten met baangarantie.

Ik ben alleen bang dat het daar niet bij blijft. De schaarste in de bouw speelt op vele fronten en de crises zit te vers in het hoofd en zorgt ervoor dat mensen voorzichtig ondernemen. Immers, wie kan garanderen dat de druk op de woningmarkt zal aanhouden?

We zitten tegelijkertijd in een transitiefase waarin oude ambachten en materialen vervangen zullen gaan worden door de eisen die vanuit die energietransitie of circulaire economie worden gesteld. Dat vraagt om nieuwe vaardigheden en technieken, nieuwe opleidingen en productie van herbruikbare grondstoffen. Kortom, we zijn nog niet echt op de toekomst voorbereid.

Om te voorkomen dat problemen zich gaan stapelen en elke oplossing weer bijdraagt aan een nieuw probleem, is een sprong voorwaarts nodig om het tij te keren. Dit gaat veel verder dan de discussie over waar te bouwen, de toenemende bouwkosten, procedures en dure locaties. Hoe kunnen we in afwachting van de beloftes van de technologische voorspoed de meerwaarde blijven creëren die zo nodig is om onze steden leefbaar, beweeglijk en gezond te houden?

Mijn voorstel is dat publieke en private partijen, met vereende kracht,  samen een actieplan maken voor de tussentijd. Een periode waarin met demontabele en aanpasbare bouwconstructies en materialen in de woningbehoefte wordt voorzien. Een periode waarin gezamenlijke afspraken de speculatie en prijsopdrijving tegengaan en er gewerkt wordt vanuit een gedeeld belang, vanuit een collectief besef. Waarin de vrije markt ten dienste staat van het gemeenschappelijke belang. Een tussentijd die benut wordt om ruimte te bieden aan de transitie binnen vele beleidsvelden, waardoor voorkomen wordt dat er nu onomkeerbare beslissingen worden genomen.

Een tijd waarin je niet gehinderd wordt door regels en restricties maar waarin je mag experimenteren en beloond wordt om je ondernemerschap en frisse blik. Een tijd waarin fouten gemaakt mogen worden en lessen worden geleerd. Een tijd waarin de metselaar het vak kan heruitvinden en de angst voor een nieuwe crises niet bestaat.

Hilde Blank, directeur AM Concepts.

Deze column verscheen eerder op Cobouw.

AM - Inspiring Space Inspiring Space
Regulated by RICS
AM is onderdeel van Koninklijke BAM Groep NV © AM 2018